Chi tiết tin - Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị

Với sự quan tâm, trăn trở và trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức Hội Nông dân tỉnh, đồng chí Trần Tiến Sỹ, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị đã có bài viết phân tích những kết quả nổi bật, những nỗ lực đồng hành của các cấp Hội trong việc hỗ trợ hội viên ứng dụng khoa học công nghệ, tiếp cận chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống.

"Người nông dân có thể thiếu vốn, thiếu đất, thiếu máy móc, nhưng không bao giờ thiếu ý chí, khát vọng vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình."

Trong thời gian gần đây, người nông dân tỉnh ta đã mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, chủ động đổi mới tư duy sản xuất thích ứng với thị trường và gia tăng giá trị. Các mô hình sản xuất hữu cơ, an toàn và công nghệ cao được áp dụng khá nhiều nơi. Hầu hết các mô hình sản xuất cho thấy hiệu quả rõ rệt. Đặc biệt sản phẩm OCOP của tỉnh ta khá nhiều về chủng loại, nhiều sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, chất lượng đã được thị trường tín nhiệm.

Trước yêu cầu của thời kỳ công nghệ số, Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị đã không ngừng đổi mới nội dung hoạt động, hành động thiết thực, đồng hành cùng nông dân trong phát triển sản xuất, nâng cao đời sống. Hội đã tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm giúp hội viên nông dân tiếp cận nắm bắt và ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất, giới thiệu, quảng bá, tiêu thụ nông sản. Các cấp Hội đã trực tiếp, phối hợp tổ chức hàng ngàn lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hàng trăm lớp đào tạo nghề; hướng dẫn nông dân cài đặt, sử dụng Nền tảng số “Nông dân Việt Nam” giúp nông dân tiếp cận thông tin, kinh nghiệm, công nghệ sản xuất. Từ nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân và chương trình phối hợp các ngân hàng, Hội đã tín chấp, tạo điều kiện cho hàng chục nghìn lượt hộ nông dân vay vốn ưu đãi để xây dựng, nhân rộng các mô hình sản xuất. Hội phối hợp với doanh nghiệp cung ứng vật tư nông nghiệp; tổ chức cho hội viên nông dân tham quan học tập kinh nghiệm xây dựng mô hình sản xuất kinh doanh. Hội hỗ trợ nông dân tham gia các gian hàng trưng bày sản phẩm nông nghiệp, xây dựng trang thông tin điện tử, lập các nhóm trên các nền tảng số để liên kết, chia sẻ thông tin các mặt hàng nông sản, các mô hình điển hình, các tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp giúp nông dân trong liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Nhiều sản phẩm nông sản của Quảng Trị đã được tổ chức liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, có chỗ đứng trên thị trường nội địa và xuất khẩu.

Hội chủ động tổ chức các cuộc đối thoại, tọa đàm, gặp gỡ để cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành có những chính sách, biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho nông dân.

Với những hoạt động đó, 5 năm qua, các phong trào nông dân ngày càng được lan tỏa sâu rộng, trọng tâm là Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”. Giai đoạn 2020 - 2025 đã có gần 100 ngàn hộ nông dân được công nhận là hộ sản xuất kinh doanh giỏi; hàng năm được công nhận 2 - 3 nông dân Việt Nam xuất sắc; Khoa học Nhà nông. Qua phong trào, đã xuất hiện nhiều điển hình tiên tiến, những tấm gương xuất sắc, nhiều mô hình có quy mô sản xuất lớn thu hút hàng chục lao động, mỗi năm thu nhập hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng, xuất hiện ngày càng nhiều nông dân tỷ phú. Họ chính là những nông dân tiêu biểu, năng động, sáng tạo, đi đầu trong việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, đại diện cho người nông dân thế hệ mới dám nghĩ, dám làm, ý chí, khát vọng, quyết tâm vươn lên làm giàu cho gia đình và quê hương.

Bên cạnh những bất lợi về khí hậu, thời tiết, tỉnh ta cũng có những tiềm năng và lợi thế riêng về sản xuất nông nghiệp. Nhu cầu của thị trường về nông sản sạch, an toàn, có nguồn gốc minh bạch đang ngày càng tăng. Do vậy, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số là con đường tất yếu để nông nghiệp tỉnh ta phát triển bền vững và hiện đại, giúp người nông dân nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị nông sản và thu nhập. Và đây còn là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nhất là vùng duyên hải như tỉnh ta.

Bên cạnh những cơ hội thuận lợi, việc giúp nông dân tiếp cận, ứng dụng với khoa học công nghệ, công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh, vươn lên thoát nghèo, làm giàu ngay trên quê hương Quảng Trị, nông dân tỉnh phải đối mặt với nhiều thách thức, chủ yếu xoay quanh các vấn đề về tài chính, quy mô sản xuất và năng lực, trình độ của người nông dân: Các thiết bị và hệ thống công nghệ cao đều có chi phí đầu tư, vận hành và bảo trì khá lớn. Điều này vượt quá khả năng tài chính của đại đa số các hộ nông dân cá thể; Nông nghiệp tỉnh ta phần lớn vẫn là sản xuất nhỏ lẻ, đất nông nghiệp bị phân tán. Điều này khiến việc áp dụng các công nghệ trở nên kém hiệu quả và khó khả thi về mặt kinh tế. Mặt khác, việc thiếu liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học làm cho chuỗi giá trị nông sản bị đứt gãy. Nông dân sản xuất ra sản phẩm nhưng thị trường tiêu thụ không ổn định, rủi ro về đầu ra. Vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp của tỉnh hầu như chưa có. Nhiều vùng nông thôn miền núi, hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu. Thời gian qua, mặc dù đã có nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ nhưng chưa đủ mạnh đối với người nông dân. Và thách thức lớn nhất là: Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, phần lớn nông dân thiếu kiến thức và kỹ năng, … Nên việc chuyển từ phương thức canh tác truyền thống sang nông nghiệp thông minh, từ nông dân truyền thống sang nông dân chuyên nghiệp đòi hỏi một quá trình học hỏi, thay đổi tư duy và thích ứng lâu dài. Trong khí đó, họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm, chọn lọc và tiếp thu các thông tin khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất của mình. Các tài liệu hướng dẫn chưa thực sự gần gũi và dễ hiểu với nông dân. Một bộ phận nông dân ngại thay đổi, thiếu mạnh dạn đầu tư, đây là rào cản lớn nhất mà chính người nông dân tỉnh ta phải đối mặt và trách nhiệm chính thuộc về các cấp Hội Nông dân trên địa bàn tỉnh.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định nhiệm vụ trọng tâm của nông nghiệp là phát triển nông nghiệp bền vững; cùng với sự ra đời của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 46-NQ/TW, ngày 20/12/2023 của Bộ Chính trị về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới. Hội Nông dân tỉnh xác định rõ đây là cơ hội lớn để đồng hành cùng hội viên, nông dân trong việc thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Yêu cầu từ thực tiễn và giải pháp

- Từ người nông dân truyền thống đến người nông dân chuyên nghiệp.

Đất nước đang bước sang giai đoạn phát triển mới, nông nghiệp đang đứng trước nhiều thách thức chưa từng có. Biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng cực đoan; thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi xảy ra với tần suất cao hơn. Trong khi đó, yêu cầu của thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Những thách thức đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp. Nếu trước đây người nông dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm thì ngày nay cần dựa vào dữ liệu, khoa học công nghệ và tri thức số. Hình thành người "nông dân số" biết sử dụng điện thoại thông minh để quản lý sản xuất, biết cập nhật giá cả thị trường, sử dụng nhật ký điện tử, bán hàng trên môi trường mạng và tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật mới. Mang tư duy của người nông dân chuyên nghiệp: Thị trường, hợp tác, liên kết, bền vững và giá trị và kiến tạo hệ sinh thái hỗ trợ nông dân (chính sách, tổ chức…) nhằm kết nối, chia sẻ, cùng phát triển.

Người nông dân Quảng trị hôm nay không chỉ biết cày ruộng. Từ bao đời nay, người nông dân Quảng Trị được biết đến với hình ảnh "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời". Mỗi mùa vụ đều gắn với kinh nghiệm quan sát thời tiết, nhìn mây đoán mưa, nhìn gió đoán bão, nhìn lá cây đoán mùa màng. Những kinh nghiệm ấy vẫn còn nguyên giá trị, nhưng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, chỉ dựa vào kinh nghiệm thôi là chưa đủ. Hôm nay, một cơn mưa lớn có thể được dự báo trước bằng ứng dụng trên điện thoại. Một đợt sâu bệnh có thể được cảnh báo từ hệ thống giám sát. Một sản phẩm nông nghiệp có thể được bán trực tiếp cho khách hàng trong và ngoài nước chỉ bằng một chiếc điện thoại thông minh.

Biết sử dụng điện thoại để cập nhật giá cả thị trường; Biết sử dụng mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu và bán nông sản; Biết ghi chép nhật ký sản xuất bằng phần mềm thay cho sổ tay giấy; Biết truy xuất nguồn gốc sản phẩm bằng mã QR; Biết áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật để giảm chi phí và tăng năng suất. Đó là những việc làm rất gần gũi, rất thiết thực và hoàn toàn phù hợp với khả năng của đa số nông dân hiện nay.

- Hội Nông dân - cầu nối giữa thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và nông dân Quảng Trị.

Hội Nông dân chính là "người bạn đồng hành", giúp nông dân vượt qua rào cản về kiến thức, kỹ năng và tâm lý để tiếp cận khoa học công nghệ. Thông qua các lớp tập huấn, diễn đàn khuyến nông, mô hình trình diễn, chi, tổ hội nghề nghiệp và hợp tác xã, Hội Nông dân có thể đưa các tiến bộ kỹ thuật đến gần hơn với người sản xuất. Đây là lợi thế mà không nhiều tổ chức có được.

Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, vai trò của Hội không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, vận động mà cần mở rộng sang chức năng kết nối. Kết nối nông dân với nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ, các tổ chức tài chính, thị trường tiêu thụ và các chương trình hỗ trợ phát triển.

Hội Nông dân phải là người bạn đồng hành tin cậy. Hội Nông dân có hệ thống tổ chức rộng khắp từ tỉnh đến cơ sở (77 cơ sở hội, 1912 chi hội ở khu dân cư; 119 chi hội và 1136 tổ hội nông dân nghề nghiệp với 241.982 hội viên). Cán bộ Hội thấu hiểu được những khó khăn, trăn trở và nhu cầu thực tế của hội viên.

Không phải bằng những khái niệm, không phải bằng những hội nghị lớn mà: bằng những việc làm cụ thể như hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh; giúp hội viên lập tài khoản thanh toán điện tử; kỹ năng bán hàng trực tuyến, kết nối để tiêu thụ sản phẩm; giới thiệu các mô hình sản xuất hiệu quả; chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật phù hợp với điều kiện của từng địa phương, từng nông dân.

Người nông dân sẽ tin vào công nghệ khi nhìn thấy hiệu quả thực tế trên chính ruộng đồng của mình.

- Nhiệm vụ trọng tâm

Trước hết, cần xem đào tạo kỹ năng số cho nông dân là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Mỗi cán bộ Hội phải trở thành một "hạt nhân số", mỗi chi hội phải trở thành một "điểm học tập số" tại cộng đồng gắn với xây dựng mô hình "Chi hội Nông dân nghề nghiệp số", "Tổ hội nghề nghiệp số" và "Hợp tác xã số". Đây sẽ là môi trường thực hành, chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng các sáng kiến đổi mới sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp.

Từ thực tiễn hiện nay, Hội Nông dân tỉnh cần tập trung xây dựng hình ảnh người nông dân Quảng Trị trong thời kỳ mới: Yêu quê hương, gắn bó với đồng ruộng; Có kiến thức sản xuất hiện đại; Có tinh thần đổi mới sáng tạo; Có kỹ năng số cơ bản; Có ý thức bảo vệ môi trường; Có khả năng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; Có khát vọng làm giàu chính đáng mạnh mẽ.

Hội Nông dân cần chủ động phối hợp với doanh nghiệp công nghệ để triển khai các giải pháp thiết thực như nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc, dự báo thời tiết, cảnh báo sâu bệnh, quản lý vùng nguyên liệu và thương mại điện tử và các mô sản xuất hình ứng dụng công nghệ phục vụ thích ứng biến đổi khí hậu. Mỗi cơ sở Hội xây dựng ít nhất một mô hình nông dân số. Mỗi chi hội xây dựng ít nhất một tổ hội nghề nghiệp ứng dụng công nghệ. Mỗi cán bộ Hội trở thành một tuyên truyền viên về chuyển đổi số. Mỗi hội viên là một hạt nhân đổi mới trong gia đình và cộng đồng.

- Tiếp nối truyền thống – kiến tạo tương lai

Lịch sử đã chứng minh rằng người nông dân Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Trị nói riêng luôn biết thích nghi trước mọi hoàn cảnh khó khăn.

Từ chiếc cày gỗ đến máy cày.

Từ gánh lúa trên vai đến máy gặt liên hợp.

Từ chợ quê truyền thống đến thương mại điện tử.

Mỗi bước phát triển đều bắt đầu từ sự mạnh dạn đổi mới của người nông dân.

Ngày nay, chuyển đổi số cũng là một cuộc đổi mới như thế. Đó không phải là câu chuyện của máy tính hay phần mềm. Đó là câu chuyện về cuộc sống tốt đẹp hơn cho người nông dân. Là câu chuyện về việc làm ra sản phẩm có giá trị cao hơn. Là câu chuyện về giảm bớt nhọc nhằn trên đồng ruộng. Và hơn hết là câu chuyện về tương lai của con em nông dân trên chính quê hương mình.

Với truyền thống cần cù, sáng tạo và tinh thần vượt khó của người nông dân Quảng Trị; với sự đồng hành của Hội Nông dân các cấp; với sự hỗ trợ của khoa học công nghệ và các chính sách của Đảng, Nhà nước, tin tưởng rằng quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp sẽ trở thành động lực quan trọng đưa nông nghiệp Quảng Trị phát triển theo hướng xanh hơn, thông minh và bền vững hơn.

Đó không chỉ là yêu cầu của thời đại, mà còn là con đường để hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nền nông nghiệp thịnh vượng, một nông thôn đáng sống và một lớp nông dân mới tự tin bước vào tương lai. Hội Nông dân tỉnh sẽ quyết tâm hành động, lấy nhu cầu, lợi ích thiết thực của hội viên, nông dân làm trung tâm; đã, đang và sẽ là trung tâm mọi sự kết nối, tiếp tục đồng hành, dẫn dắt, là chỗ dựa tin cậy của nông dân trong tiến trình phát triển của tỉnh.