Chi tiết tin - Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị

Biến đất cát cằn cỗi thành vùng sản xuất xanh

Đến thôn Hà Tiến hôm nay, không khó để nhận ra sự thay đổi trên những vùng đất cát vốn được xem là khó sản xuất. Màu xanh của rừng keo lai, vườn cây, ao cá xen lẫn những khu chăn nuôi đang từng bước thay thế sự khô cằn, bạc màu của đất. Đằng sau sự đổi thay ấy là sự cần cù, mạnh dạn và cách nghĩ mới của những người nông dân biết tìm hướng đi phù hợp với chính mảnh đất của mình.

Trong số đó, ông Trần Văn Bang, sinh năm 1969, là một điển hình.

Có diện tích đất sản xuất tương đối rộng, ông Bang không lựa chọn cách đầu tư vào một loại cây trồng hay vật nuôi duy nhất mà xây dựng mô hình VAC kết hợp trồng rừng. Theo ông, sản xuất trên vùng đất cát vốn chịu nhiều tác động của thời tiết, nếu chỉ trông chờ vào một nguồn thu sẽ dễ gặp rủi ro. Vì vậy, ông chọn cách làm đa dạng, vừa có nguồn thu trước mắt, vừa tạo giá trị lâu dài.

Ảnh: Hội viên Trần Văn Bang trao đổi về hiệu quả từ việc chăn nuôi bò lai sin

Trong chăn nuôi, gia đình ông duy trì bình quân từ 9- 12 con bò lai mỗi năm. Mỗi năm xuất chuồng khoảng 4 - 6 con, với giá bán từ 35 - 40 triệu đồng/con. Khoản thu từ chăn nuôi giúp gia đình có nguồn vốn thường xuyên để tái đầu tư sản xuất.

Nhưng nếu chăn nuôi tạo nguồn thu tương đối đều thì trồng rừng lại được ông Bang xác định là hướng đầu tư lâu dài. Gia đình hiện có 11 ha keo lai trên vùng đồi cát. Thay vì trồng toàn bộ diện tích cùng một thời điểm, ông chia thành nhiều khu vực, nhiều lứa khác nhau. Nhờ đó, mỗi năm có khoảng 1 - 2 ha keo đến kỳ khai thác, với giá bán bình quân từ 80 - 110 triệu đồng/ha.

Cách làm này không chỉ giúp gia đình chủ động nguồn thu mà còn hạn chế rủi ro khi thiên tai, mưa bão xảy ra. Sau mỗi chu kỳ khai thác, diện tích rừng tiếp tục được tái đầu tư, tạo thành vòng sản xuất nối tiếp nhau.

Lấy ngắn nuôi dài, đa dạng hóa sinh kế

“Lấy ngắn nuôi dài” có lẽ là cách nói phù hợp nhất với mô hình của gia đình ông Bang. Bò, gà vừa tạo nguồn thu, vừa cung cấp phân hữu cơ cho cây trồng. Ao hồ vừa nuôi cá, vừa tạo nguồn nước phục vụ sản xuất. Vườn cây và rừng keo vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa góp phần cải thiện cảnh quan, môi trường.

Trên diện tích sản xuất của gia đình, ông còn trồng thanh long ruột đỏ và gần 300 cây mai vàng. Những cây mai được gia đình chủ động ươm trồng, chăm sóc theo hướng lâu dài. Với ông, đây không phải khoản đầu tư để thu lợi trước mắt mà là một hướng tích lũy, chờ khi cây đủ độ tuổi, dáng thế và giá trị sẽ tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Cách nghĩ ấy cũng được ông Bang áp dụng khi tiếp tục tính toán mở rộng các loại cây ăn quả phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước và khí hậu địa phương. Từ những gì sẵn có, ông từng bước kết nối các hoạt động sản xuất thành một hệ thống bổ trợ lẫn nhau, hạn chế lãng phí nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Điều đáng nói ở mô hình này không chỉ nằm ở những con bò xuất chuồng, những lứa keo đến kỳ khai thác hay gần 300 cây mai vàng. Giá trị lớn hơn là cách người nông dân đã biến điều kiện bất lợi thành lợi thế để phát triển sản xuất.

Ảnh: Quy hoạch ngay ngắn phù hợp và thuận tiện để chăm sóc và phát huy hiệu quả các loại cây trồng theo mùa vụ

Không chỉ làm kinh tế, còn góp phần phủ xanh vùng cát

Từ vùng đất cát khô cằn, 11 ha keo lai cùng vườn cây, ao hồ và khu chăn nuôi đã góp phần tạo nên một không gian sản xuất xanh hơn. Những hàng keo nối tiếp nhau trên vùng đồi cát vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa góp phần giảm tác động của gió cát, cải thiện cảnh quan và môi trường khu vực.

Theo ông Nguyễn Văn Linh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trung Thuần, ông Trần Văn Bang là hội viên có nhiều kinh nghiệm trong chăn nuôi, trồng trọt, là hộ sản xuất, kinh doanh giỏi và tích cực hưởng ứng các phong trào do Hội phát động.

“Điều đáng quý ở hội viên Trần Văn Bang là không chỉ biết làm kinh tế cho gia đình mà còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, cách làm với các hội viên khác. Mô hình của gia đình ông Bang thể hiện rõ tinh thần tự lực, tự cường, biết tận dụng nguồn lực tại chỗ và mạnh dạn đầu tư để phát triển kinh tế”, ông Linh cho biết.

Ảnh: Trao đổi kinh nghiệm trồng cây keo lai trên đồi cát với ông Trần Văn Bang

Nguồn vốn tạo động lực, nội lực người nông dân làm nên giá trị

Để có được những kết quả đó, nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh và Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương là một trong những nguồn lực quan trọng giúp hội viên có thêm điều kiện đầu tư, mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, từ thực tế mô hình của ông Bang có thể thấy, nguồn vốn chỉ tạo thêm điều kiện; để biến nguồn lực ấy thành giá trị thực tế vẫn cần đến sự chủ động, ý chí và khả năng tổ chức sản xuất của người nông dân.

Ở ông Bang, đó là sự kiên trì trước điều kiện đất đai khắc nghiệt, chịu khó học hỏi và mạnh dạn tìm hướng đi phù hợp. Từ chăn nuôi tạo nguồn thu thường xuyên đến trồng rừng tạo giá trị lâu dài, từ cây ăn quả đến cây cảnh, mỗi lựa chọn đều hướng đến mục tiêu đa dạng hóa sinh kế và giảm rủi ro trong sản xuất.

Cùng với sự chủ động của hội viên, Hội Nông dân xã Trung Thuần cũng phát huy vai trò đồng hành, hướng dẫn hội viên sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp, chuyển giao khoa học kỹ thuật và tạo điều kiện để hội viên tham quan, trao đổi kinh nghiệm từ những mô hình hiệu quả.

Từ một mô hình đến phong trào làm kinh tế

Từ một mô hình, cách làm đang dần lan tỏa. Đến nay, thôn Hà Tiến có trên 10 mô hình mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế. Mỗi hộ có một hướng đi khác nhau, nhưng điểm chung là biết khai thác lợi thế đất đai, chủ động tìm hướng sản xuất phù hợp và không ngừng học hỏi để nâng cao hiệu quả.

Người đi trước chia sẻ kinh nghiệm cho người đi sau; những hộ có điều kiện hướng dẫn, hỗ trợ những hộ mới bắt đầu. Từ đó, phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi không chỉ dừng lại ở những con số về thu nhập mà từng bước hình thành tinh thần cùng nhau phát triển kinh tế trong cộng đồng.

Màu xanh trên vùng đất khó

Trên vùng đất cát Hà Tiến hôm nay, màu xanh của rừng keo, vườn cây, ao cá và những mô hình chăn nuôi đang cho thấy một điều: đất khó không có nghĩa là không thể tạo ra giá trị. Điều quan trọng là người nông dân phải biết nhìn vào điều kiện thực tế để lựa chọn cách làm phù hợp.

Với ông Trần Văn Bang, đó là cách làm lấy ngắn nuôi dài, đa dạng hóa sản xuất, tận dụng nguồn lực sẵn có và gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. Với Hội Nông dân xã Trung Thuần, đó cũng là hướng đi trong đồng hành cùng hội viên: nguồn vốn tạo động lực, người nông dân là chủ thể và tổ chức Hội là cầu nối, định hướng.

Từ những vùng đất cát từng khô cằn, màu xanh đang dần được phủ lên. Và phía sau màu xanh ấy là những người nông dân đang từng ngày tìm cách làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương mình.

Văn Linh

HND xã Trung Thuần